Opa| Opa |
|
Ineens denk ik aan mijn opa die onlangs dementerend is opgenomen in een bejaardentehuis. Zijn huisje is hem afgenomen. Hij heeft niks meer en datgene wat hij had heeft hij weggegooid… Zijn 86 levensjaren jaren zijn in de vergetelheid van de dementie weggezonken. Zijn hersenen kunnen geen contact meer leggen met de herinneringen van zijn leven… Ik weet van een jongeman die vluchtte in de oorlog, die van een deportatietrein is gesprongen om zijn leven te redden, die bommen heeft overleefd door net op het juiste moment de andere kant van de straat te bewandelen, de man die ijn beste vriend in zijn handen heeft zien sterven, net zoals zijn enige dochter. Ik weet van een man die 5 kinderen heeft grootgebracht, heeft gewerkt in de fabriek en zich hard heeft gemaakt voor de vakbond. Een man die met zijn vrouw op enkele weken na 50 jaar huwelijk heeft gedeeld. Dit alles en meer waren herinneringen van de man die ooit mijn opa was. Deze 86-jarige oude man rest nu nog slechts een piepklein kamertje in een te oud en vies bejaardentehuis. Een kamertje van twee bij drie m2. ‘Ouwe opa’ vraagt mijn zoon aan zijn overgrootvader… ‘Wie is dat op die foto?’ ‘Ehhh, hoe heet ze ook al weer…’zegt zijn grootvader verward…’ik weet het even niet meer’ ‘Ik kan er gewoon niet opkomen’ en hij staat op om voor de vierde keer al zijn bezittingen; dat zijn; zijn schoenen, een schilderij, wat oude foto’s, een pakje boter, sokken en een jas bij elkaar in een vuilniszak te stoppen… ‘Opa waarom doe je dat?’ vraagt mijn zoon opnieuw Mijn zoon kijkt verbaasd. Ik kijk hem aan en zeg ‘Oude opa is alles kwijtgeraakt. Zijn spulletjes, zijn bezittingen, zelf het contact met zijn herinneringen, zijn hoofd is een beetje stuk… Net als jouw oude radio. Die kon de zenders niet meer zo goed ontvangen, weet je nog?’ leg ik uit aan mijn oudste zoon. Mijn middelste breekt in: ‘Oh ja, maar kan oude opa dan geen nieuw hoofd kopen?’. Ik kijk hem aan maar nog voor ik een antwoord kan verzinnen zegt mijn jongste van vier: ‘nee joh, opa wil geen nieuw hoofd! Opa wil weg… naar ouwe oma… en oma die is dood. Ja hé mama!’ En hij lacht, klapt in zijn handen, stopt een chipje in zijn mond en gaat verder met spelen. En opa? Die is de herinnering aan dit moment alweer kwijt… Ik kijk in zijn lege ogen en bekijk zijn lege glimlach en ik realiseer mij, Ouwe opa is ouwe opa niet meer… Mijn oude opa die is kwijt. De man die ik heb leren knuffelen. Hij is verdwenen. Zijn lichaam loopt nog door… Maar stiekem denk ik dat zijn geest ons al heeft verlaten. Het zijn slechts de heldere momenten waarin mijn oude opa even zijn echte gezicht laat zien. Met een scherpe blik kijkt hij dan naar buiten en ik weet… daar ben je weer… Om in een volgend ogenblik weer te verdwijnen.. en wat achterblijft is stuk.. Is vlees zonder ziel, is instinct zonder interactie…En ergens geloof ik dat hij al vaak bij ouwe oma is… Zijn ziel is daar al… met al zijn herinneringen… zijn lichaam loopt alleen nog even door…in de vergetelheid… |